İnşaat, tektsil, gıda, tarım Türk işadamlarının Ukrayna'da faaliyet gösterdikleri başlıca iş kolları arasında yer alıyor. Ancak Türk girişimcisi çok farklı sektörlerde de adından söz ettiriyor.

Uzun süredir fuarlarda boy gösteren Türk takı sektörü Ukrayna pazarındaki yerini güçlendiriyor.

Türk üretimi takıların Ukrayna'da farklı markalar altında satıldığı bilinen bir gerçek. Ülkemizden Ukrayna'ya hatırı sayılır miktarda takı getiriliyor. Avrupa menşeli ürünler ile Çin ve uzakdoğudan getirilen çalışmalar Türk mallarının başlıca rakipleri arasında yer alıyor.

Rekabet her ne kadar sert olsa tarihi bir geçmişe sahip olan ve farklı kültürleri barındıran Türk takıları pazarda hissedilir bir ağırlığa sahip.

Genellikle Ukraynalı firmalar tarafından satılan Türk üretimi takılar bir süredir Türk girişimciler tarafından da yerinde satılıyor.

İki yıla yakın bir süredir faaliyette bulunmasına rağmen sessiz sedasız büyüyen Türk firması Gold&Silver, başta Kiev olmak üzere ülkenin bir çok şehrinde adından söz ettiriyor.

Sektörün genel görünümü ve Türk takılarının Ukrayna pazarındaki yerini, Gold&Silver yöneticisi Enver Sancaklı'ya sorduk.

TürkHaber:

İyi günler Enver bey, bu coğrafya da alışık olmadığımız bir sektörde faaliyet gösteriyorsunuz. Kaç senedir takı ve değerli taş işindesiniz?

Enver Sancaklı:

Bu işe çocuk yaşta çıraklıkla başladık. Ders çıkışlarında ve tatil günlerinde Kapalı Çarşı'daki ustaların yanında çalışarak mesleği öğrendim. Okul bittikten sonra daha projfesyonel çalışmaya başladım. Şansım iyi ustaların elinde yetişmek oldu, zaman zaman Yahudi ustaların, Ermeni ustaların yanında çalıştım.

TürkHaber:

Türkiye'de takı sektörün son 10 yılda büyük gelişme kaydetti. İç pazar büyürken, Türk malı altın ve gümüş takılara yurt dışından gelen talepte hissedilir bir artış var. Bu gelişmenin nedeni nedir?

Enver Sancaklı:

Türk toplumunda altın ve gümüşün her zaman önemli bir yeri oldu. Tasarruf aracı olarak altın alımı toplumumuzun genel özelliklerinden. Düğünlere bakın, sünnet törenlerine, nişanlarabakın ne demek istediğimi anlarsınız. Türk halkının her zaman kara gün için bir birikimi vardır. Bu da genellikle altın olur. Dünyanın en büyük altın alıcı ülkelerinden biriyiz.

Öte yandan son yıllarda artan iç ve dış rekabet takı işinde özel tasarımlar yaratmayı, yenilik getirmeyi zorunlu kıldı. Bu da Türk malı takıların uluslararası alandaki rekabet gücünü arttırdı. Türkiye dışa açıldıkça daha kaliteli ürün üretmek zorunda kaldı.

TürkHaber:

Türkiye'de yeni nesilin eğilimi ne yönde?

Enver Sancaklı:

Büyüklerimiz altını tasarruf için alırlardı. Bunun gösteriş yanı da var tabi ama öncelik gelecek kaygısıydı. Yani düşünün 22 ayar bilezikleri. Bunlar alınır ama sadece biri takılır ya da hiçbiri takılmaz saklanırdı. Yeni nesil ise biraz daha farklı yaşıyor. Örneğin tek taş kültürü var. Şimdi taksitle tek taş yüzükler alınabiliyor. Genç kuşak arasında tek taşın anlamı genelde "ne evliyim, ne nişanlıyım ama birisi var" olarak açıklanabilir. Yeni nesilde bilezik merakı deredeyse yok. Olanlarsa genelde tasarruf düşünüyor. Gençler daha çok değerli taş ve sanatsal yönü yüksek ürünlerden hoşlanıyor, modayı takip ediyor. Tasarrufu da reşatlarla, cumhuriyet altınları ile yapıyor.

TürkHaber

Türkiye'de kimlerle çalıştınız? Duayenimiz diyebileceğini kim var?
Enver Sancaklı:

Kenan Bıçakçı'nı eserlerini takip ediyoruz. Onları elimizden geldiği kadar gümüşe uyarlamaya çalışıyoruz. Öte yandan Koçak Gold var. Yanlarından çıkıp buralara geldik. Emekleri büyüktür.

TürkHaber:

Ayrıldıktan sonraki ilk tecrübeniz Ukrayna mı oldu? Yoksa Türkiye'de çalıştınız mı?

Enver Sancaklı:

Hayır Ukrayna ilk değil. Bir süre Laleli'de iş yaptık. Sonra buraya geldik.

TürkHaber:

Ne zaman Ukrayna'ya geldiniz.

Enver Sancaklı:

Bir buçuk sene kadar oldu. Olabildiği kadar sessiz harket etmeye çalıştık. Alt yapımızı kurduk, şirketimizi oturttuk. Satış noktalarımızı ve müşterileri portföyümüzü oluşturduk.

TürkHaber:
Bildiğim kadarı ile hali hazırda 8 tane metro istasyonunda satış noktanız var. Neden metroları seçtiniz?

Enver Sancaklı:

Evet. Hem güvenli oluşları hem de sürekli insan akışı nedeni ile metroları başlangıç noktası olarak seçtik. Bu noktalarda sadece gümüş satılıyor. Sonuçlarını görüyoruz. Yani bana Kreşatik'te 8 mağaza önerseler, metroya değişmem. Bu tür noktaların sayısı artacak elbette. Tabi bu geçen süre içinde ülke genelinde (Livov, Kiev, Odesa, Zaparoje ...) 14 tane fuara girdik.

TürkHaber:

Ürünleriniz sadece metrolarda mı satılıyor?

Enver Sancaklı:

Hayır. Ukrayna genelinde mallarımızı alan çok sayıda müşterimiz var. Kendi mağazalarında ürünlerimizi satıyorlar.

TürkHaber:

Rakipleriniz kimler?

Enver Sancaklı:

Şimdi şöyle bir gerçek var.Ukrayna'da özgün ürün üretilmiyor. Örneğin adam gidiyor Fransa'ya beğendiğini alıp geliyor. Gidiyor İtalya'ya beğendi takıları alıp getiriyor. Ama bu getirdikleri Fransız takısı oluyor ya da şöyle daha doğru olur, Fransız ya da İtalyan malı oluyor ama koleksiyonu olmuyor. Bizde ise durum farklı. Biz Türk takı koleksiyonu satıyoruz. Bir de uzak doğu ve Çin var. Buralardan da ürünler geliyor. Fiyatları uygun oluyor, kalitesi hakkında yorum yapmayayım siz tahmin ediyorsunuzdur.

TürkHaber:

Gümüş ağırlıklı Ottoman isimli bir koleksiyonu getiriyorsunuz. Kaç parça var koleksiyonda?

Enver Sancaklı:

Ottoman özel bir koleksiyon. İçinde yaklaşık 700 ayrı parça var. Çok geniş bir koleksiyon. İçinde zehir yüzüğü bile var. Yani Osmanlı turası olan bir takıyı gidip İtalya'dan alamazsın. Kapalı Çarşı'nın işidir bu. Tabi Ottoman'ın dışında çok sayıda farklı takı, saat vb. çalışmalar da getiriyoruz.

TürkHaber:

Ukrayna'da üretim düşünüyor musunuz?

Enver Sancaklı:

Evet. Şimdilik takılarımızı Türkiye'den getiriyoruz. Ama yakında Ukrayna'da da üretime geçmeyi planlıyoruz.Yılbaşına kadar da metrolar haricine Kiev'de hazırlayacağımız mağazamızda üretime geçmeyi öngörüyoruz.

TürkHaber:

Bir işadamı olarak en fazla ne tür sıkıntılarla karşılaşıyorsunuz. Sektör sıradan bir sektör değil, riskli yönleri söz konusu.

Enver Sancaklı:

Bakın şöyle söyleyim İş iştir. Her işin ve sektörün kendine has zorlukları riskleri var. Düşünün bir teksiltci yarım milyonluk ürün getiriyor. Az para değil bu. Alın size risk. Bizim sıkıntılarımız ve aldığımız riskler diğer sektörlerdeki işadamlarımızdan az veya fazla değil. Aynı gemide uğraşıyoruz. Piyasa ekonomisine adapte olmaya çalışan bir ülkedeyiz. Sorunlar da oluyor doğal olarak.

TürkHaber:

Peki neden Ukrayna'yı seçtiniz?
Enver Sancaklı:

Bakın bir kere insanları bize inanılmayacak kadar yakın. Çok benziyorlar. Cana yakın insalar. Ortağım Emrah ile birlikte düşündük. Nereye gidelim diye, alternatifler arasında Rusya vardı, eski Yugoslavya'dan bağımsız olan Sırbistan, Karadağ, Bosna - Hersek gibi ülkeler vardı. Oralara da adapte olmak zor olmazdı, bu bölgelerde konuşulan dilleri bilirim Sırpçam vadır.Ama biz Ukrayna'yı seçtik. Sırbistan, Karadağ, Bosna - Hersek'in çok fazla eksisi vardır. Rusya ise fazla büyüktü. Nasıl anlatayım Rusya'nın derdi bitmiyor. Hep bir şey çıkıyor, çok farklı dengeler karşınıza çıkıyor. Tam kriz zamanı geldik Ukrayna'ya. İyi de oldu, piyasanın gerçeklerini gördük.

Türkhaber:

Ukrayna nasıl başladı?

Enver Sancaklı:

Önce piyasayı etüd ettik. Sonra ofisimizi ayarlarık, elemanlarımızı seçip onları 3 ay kadar eğittik. Büyük paralarımız yoktu. Fuarlara katıldık. Malımızı anlattık. Sonra yavaş yavaş harekete geçtik. Acele etmeden adım adım planlarımızı hayata geçirmeye başladık. Tabi hem maddi hem manevi olarak zor bir süreç oldu. Şu gördüğünüz halimden çok farklıydım. Yaklaşık 25 kilo verdim. Yani diyet yapmak isteyen arkadaşlara Ukrayna'da iş kurmaya ve ticaret yapmaya başlamalarını önerebilirim. Yokuşu çıkıyoruz. Düzlüğü de göreceğimiz günler gelecek diye umuyoruz.

TürkHaber:

Ülkedeki ekonomik yapıyı nasıl buluyorunuz

Enver Sancaklı:

Yeni hükümetin yaklaşımları liberal. Yabancı yatırımcıya daha açık bir görünüm sergiliyorlar. Tabi bekliyoruz. Ekonomide düzelme var ama hala kırılgan. Halkın parası var. En azından büyük şehirlerde var. Ukrayna'daki durum şöyle aslında, burada halk zengin devlet fakir. Kayıt dışından dolayı devletin büyük kaybı söz konusu. Ticarette önemli olan uygun fiyat ve kalite. Bunları sağladığınız sürece Ukrayna'da daima alıcı bulursunuz.

TürkHaber:

Teşekkür ederiz

F.Serkan BAĞ